Almanya’da iş arayanlara ve geliri yetmeyen çalışanlara ödenen temel güvence yardımı 2026’da köklü biçimde değişti. Bürgergeld artık tarihe karıştı, yerini temel güvence parası (Grundsicherungsgeld) aldı. Neue Grundsicherung 2026 reformu yalnızca bir isim değişikliği değildir. Varlık sınırları, kira kuralları, iş kabul yükümlülükleri ve yaptırımlar ciddi şekilde sıkılaştırıldı. Bu yazıda Ekim 2026 itibarıyla neyin yasalaştığını, neyin ne zaman yürürlüğe girdiğini ve özellikle yabancılar için oturum ve vatandaşlık açısından ne anlama geldiğini resmi metinlere dayanarak anlatıyoruz.

Ne karar verildi, ne zaman yürürlüğe girdi?

Reformun resmi adı “Sosyal Güvenlik Kanunu İkinci Kitabını Değiştiren On Üçüncü Kanun”dur (Dreizehntes Gesetz zur Änderung des Zweiten Buches Sozialgesetzbuch und anderer Gesetze). Süreç şöyle ilerledi:

Tarih	Adım
5 Mart 2026	Federal Meclis (Bundestag) kabul etti
27 Mart 2026	Federal Konsey (Bundesrat) onayladı
22 Nisan 2026	Resmi Gazete’de (BGBl. 2026 I Nr. 107) yayımlandı
23 Nisan 2026	İş reddinde yardımın tamamen kesilmesine ilişkin kurallar yürürlüğe girdi
1 Temmuz 2026	Reformun ana bölümü yürürlüğe girdi
1 Ağustos 2027 ve 1 Ocak 2029	Bazı teknik düzenlemeler yürürlüğe girecek

Yani reform şu anda yürürlüktedir. Bürgergeld alan kişilerin yeni başvuru yapması gerekmez, ödemeler Grundsicherungsgeld adıyla devam eder. Jobcenter’lar geçiş dönemi olarak 31 Aralık 2026’ya kadar yazışmalarında “Bürgergeld” ifadesini kullanmaya devam edebilir. Bu yüzden elinize gelen bir yazıda eski ismi görmeniz, eski kuralların geçerli olduğu anlamına gelmez.

Neue Grundsicherung 2026: aylık tutarlar (Regelsatz)

Reform temel ihtiyaç tutarlarını (Regelbedarf) değiştirmedi. 2026’da tutarlar art arda ikinci yıl sabit kaldı (Nullrunde):

Kademe	Kimler	Aylık tutar 2026
1	Yalnız yaşayan yetişkinler ve tek ebeveynler	563 €
2	Birlikte yaşayan çiftler (kişi başı)	506 €
3	Kurumlarda yaşayan yetişkinler	451 €
4	14 ile 17 yaş arası gençler	471 €
5	6 ile 13 yaş arası çocuklar	390 €
6	0 ile 5 yaş arası çocuklar	357 €

Buna ek olarak uygun görülen kira ve ısınma giderleri ayrıca karşılanır. 2027 tutarları Ekim 2026 itibarıyla henüz kesinleşmemiştir. Kesinleştiğinde bu yazıyı güncelleyeceğiz.

Varlık ve kira kurallarında neler değişti?

Varlıkta bekleme süresi kaldırıldı

Bürgergeld döneminde ilk yıl boyunca 40.000 €’ya kadar varlık dikkate alınmıyordu. Bu bekleme süresi (Karenzzeit) varlıklar için kaldırıldı. 1 Temmuz 2026’dan sonra başlayan onay dönemlerinde, ihtiyaç sahipliği topluluğundaki (Bedarfsgemeinschaft) her kişi için yaşa göre şu muafiyetler uygulanır:

Yaş	Kişi başı varlık muafiyeti
30 yaşını doldurana kadar	5.000 €
31 yaşından itibaren	10.000 €
41 yaşından itibaren	12.500 €
51 yaşından itibaren	20.000 €

1 Temmuz 2026’dan önce başlamış bir onay döneminiz varsa, o dönem bitene kadar eski varlık kuralları uygulanmaya devam eder. Kendi oturduğunuz ev ya da daire, aşağıda anlatılan kira bekleme süresi boyunca varlık sayılmaz. Bu sürenin ardından da uygun büyüklükteyse korunmaya devam eder.

Kira giderlerine üst sınır geldi

• Kira için bir yıllık bekleme süresi devam ediyor: ilk 12 ayda gerçek kira, yerel uygunluk sınırını aşsa bile genelde karşılanır.
• Yeni olan, mutlak bir tavandır: kira, yerel olarak uygun kabul edilen tutarın bir buçuk katından fazlaysa, aşan kısım bekleme süresinde bile karşılanmaz. Kaçınılmaz durumlarda ve çocuklu hanelerde istisna yapılabilir.
• Kiranız kira freni (Mietpreisbremse) kurallarına göre yasal sınırın üzerindeyse, belediye sizden bu durumu ev sahibine itiraz olarak bildirmenizi isteyecek.
• Gerekli olmayan bir taşınmada, aynı bölge içinde en fazla eski kira tutarı karşılanır. Başka bir bölgeye taşınacaksanız yüksek kiranın karşılanması için önceden yazılı onay almalısınız.

İş yükümlülükleri: önce işe yerleştirme

Yeni sistemin temel ilkesi işe yerleştirme önceliğidir (Vermittlungsvorrang). Jobcenter önce sizi doğrudan bir işe ya da mesleki eğitime yerleştirmeye çalışır. Kurs ve kalifikasyon önlemleri, ancak kalıcı bir iş için daha başarılı olacaksa öne geçer. Bu istisna özellikle 30 yaş altındakiler için öngörülmüştür.

• Çalışabilen kişiler, ihtiyacı tamamen ortadan kaldıracak ölçüde çalışmak zorundadır. Bu, makul olduğu ölçüde tam zamanlı çalışma demektir.
• Çocuk bakan ebeveynlerde iş beklentisi, çocuk 3 yaşını değil, 14 aylık olduğunda başlar. Bakımın kreş ya da başka yolla sağlanmış olması şarttır.
• Serbest çalışanlar için en geç bir yıl kesintisiz yardım alındıktan sonra, sigortalı bir işe yönlendirilmenin makul olup olmadığı incelenir.
• İşbirliği planı (Kooperationsplan) devam ediyor, ancak anlaşmazlıkta başvurulan uzlaştırma yolu (Schlichtungsverfahren) kaldırıldı. Planın gereklerine uyulmazsa yükümlülükler bağlayıcı bir idari işlemle (Verwaltungsakt) belirlenir.

Yaptırımlar: yeni kesinti kuralları

Durum	Sonuç
Yükümlülük ihlali (örneğin iş arama çabasını kanıtlamamak, bir önlemi ya da uyum kursunu başlatmamak veya bırakmak)	Regelbedarf’ın %30’u, 3 ay boyunca
Tekrarlanan randevu kaçırma (Meldeversäumnis)	İkinci kaçırmadan itibaren her biri için Regelbedarf’ın %30’u, 1 ay
Art arda üç randevuyu mazeretsiz kaçırmak	Ulaşılamaz sayılma: yardım hakkı tamamen düşer
Hemen başlanabilecek makul bir işi bilerek reddetmek	Regelbedarf’ın tamamı kesilir, 1 ile 2 ay

Önemli ayrıntılar şunlardır. Yükümlülüğünüzü yerine getirir ya da ciddi biçimde yerine getireceğinizi beyan ederseniz kesinti en az bir ay sonra kaldırılır. Olağanüstü bir mağduriyet (außergewöhnliche Härte) yaratacaksa kesinti yapılmaz. İş reddinde kira ve ısınma payı doğrudan ev sahibine ödenir, böylece konut kaybı önlenmeye çalışılır.

Art arda üç randevuyu kaçıran kişi, üçüncü kaçırmanın tespitini izleyen aydan itibaren yardım hakkını kaybeder. Bir ay boyunca yalnızca kira gibi giderler karşılanmaya devam eder. Bu ay içinde Jobcenter’a şahsen giderseniz kesintisiz ulaşılabilir sayılırsınız, ancak randevu kaçırma kesintileri uygulanır. Gitmezseniz hak, onay döneminin sonuna kadar ya da şahsen başvurana kadar düşer.

Jobcenter’dan gelen her yazıyı açın, randevuları takviminize yazın ve gidemiyorsanız önceden yazılı olarak bildirip belgeleyin. Yeni sistemde bir mektubu görmezden gelmenin bedeli eskisinden çok daha ağır.

Kayıt dışı çalışmaya karşı işveren sorumluluğu

Reform kötüye kullanımla mücadeleyi de sıkılaştırdı. Bir işveren yardım alan bir kişiyi sosyal sigortaya bildirmeden çalıştırırsa ya da gerçekte çalışmayan birini kâğıt üzerinde işe almış gibi gösterirse, bu yüzden haksız ödenen yardımları geri ödemekle yükümlü olur. İşveren ve yardım alan kişi bu tutardan birlikte sorumludur ve geri ödeme, Jobcenter’ın ödediği sosyal sigorta primlerini de kapsar. Kısacası “elden çalışma” artık hem çalışan hem işveren için ciddi bir mali risk demektir. Jobcenter’a her işi ve her geliri zamanında bildirin.

Yabancılar için anlamı: oturum ve vatandaşlık

Türkiye vatandaşları başta olmak üzere AB dışından gelenler için temel güvence parası, işsizlik parasından (Arbeitslosengeld I) farklı değerlendirilir. İşsizlik parası prime dayalı olduğu için oturum hukukunda kamu yardımı sayılmaz. Grundsicherungsgeld ise sayılır.

• Oturum izni: çoğu oturum izninin verilmesi ve uzatılması için geçimin kamu yardımı olmadan sağlanması temel şarttır. Süresiz oturum (Niederlassungserlaubnis) için de bu şart aranır. Düşük maaşınızı tamamlamak için alınan kısmi yardım da (Aufstocker) bu açıdan dikkate alınır. Yabancılar Dairesi kişisel durumunuzu ayrıca değerlendirir.
• Vatandaşlık: Vatandaşlık Kanunu’na (StAG) göre başvuru sahibi geçimini SGB II ya da SGB XII yardımı almadan sağlayabilmelidir. İstisnalar dardır: örneğin son 24 ayın en az 20’sinde tam zamanlı çalışmış olmak ya da böyle bir kişinin eşi olarak reşit olmayan çocukla birlikte yaşamak. Genel ikamet şartı beş yıldır, üç yıllık hızlı vatandaşlık yolu kaldırılmıştır.
• Uyum kursu artık yaptırım konusu: yeni düzenlemeyle uyum kursunu (Integrationskurs) ya da mesleki Almanca kursunu başlatmamak veya bırakmak açıkça bir yükümlülük ihlali olarak sayıldı ve %30 kesintiye yol açabilir.
• AB vatandaşları: ilk üç ayda ve oturum hakkı yalnızca iş arama amacına dayanıyorsa genellikle yardım alınamaz. Bu kural reformla birlikte de devam ediyor.

Vatandaşlık şartlarının tamamı için Almanya vatandaşlık başvurusu rehberimize, oturum uzatma için oturum izni yenileme yazımıza göz atabilirsiniz. İşinizi yeni kaybettiyseniz önce işsizlik parası hakkınızı kontrol edin, bunun için ALG I başvuru yazımız size yardımcı olacaktır.

Kimler etkileniyor ve şimdi ne yapmalısınız?

Reform, eski adıyla Bürgergeld alan herkesi kapsar: işsizler, maaşı yetmediği için ek yardım alan çalışanlar, serbest çalışanlar ve aynı hanede yaşayan aile üyeleri. Çalışamayacak durumdaki kişiler için yaşlılık ve kalıcı iş göremezlik durumundaki temel güvence (SGB XII) bu reformun konusu değildir.

Almanya.Network ekibi olarak kontrol listemiz

• Bir sonraki onay döneminiz ne zaman başlıyor, kontrol edin. Yeni varlık sınırları o tarihten itibaren uygulanacak.
• Kiranız yerel uygunluk sınırının bir buçuk katını aşıyorsa, Jobcenter ile şimdiden konuşun.
• Jobcenter randevularını asla mazeretsiz kaçırmayın. Hastaysanız doktor raporunu hemen iletin.
• Uyum kursunuza ya da Almanca kursunuza düzenli katılın.
• Oturum ya da vatandaşlık başvurusu planlıyorsanız, yardım almanın etkisini önceden bir göç hukuku danışmanıyla değerlendirin.
• Bir kesinti kararına katılmıyorsanız bir ay içinde itiraz (Widerspruch) edin.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için Jobcenter’a, bir sosyal hukuk danışma merkezine ya da avukata başvurun.

Kaynaklar

• Bundesgesetzblatt 2026 I Nr. 107, Dreizehntes Gesetz zur Änderung des SGB II
• Bundesregierung, Regelbedarfe 2026
• SGB II § 12, Vermögen (gesetze-im-internet.de)
• SGB II § 31a, Leistungsminderungen (gesetze-im-internet.de)
• Staatsangehörigkeitsgesetz § 10 (gesetze-im-internet.de)
• Aufenthaltsgesetz § 2 (gesetze-im-internet.de)