III/V vergi sınıfları kalkıyor mu? Yürürlükteki Einkommensteuergesetz (Gelir Vergisi Kanunu), III ve V sınıflarını düzenlemeye devam ediyor; 1 Ocak 2029’da bütün çiftlerin otomatik olarak faktörlü IV/IV sistemine geçirileceği iddiası doğrulanmıyor. 1 Ocak 2030 tarihi 2024 tarihli bir taslakta yer alırken faktör yöntemi (Faktorverfahren), mevcut kurallar çerçevesinde eşlerin birlikte başvurabileceği bir seçenek olmaya devam ediyor.

III/V vergi sınıfları kalkıyor mu: Taslak ne söylüyordu?

Bundesfinanzministerium (Federal Maliye Bakanlığı), 24 Temmuz 2024 tarihli açıklamasında III/V sınıflarından faktör yöntemine geçişi içeren bir kanun taslağını duyurdu. Açıklamada geçiş için 1 Ocak 2030 tarihi yer alıyordu; 2029 değil.

Ancak bir taslağın kabinede kabul edilmesi, içindeki bütün düzenlemelerin yasalaştığı anlamına gelmez. Bu açıklama tek başına 2030’da kesin geçiş yapılacağını kanıtlamaz. Yürürlükteki kanunda vergi sınıfları § 38b EStG, faktör yöntemi ise § 39f EStG kapsamında düzenleniyor.

III/V ile faktörlü IV/IV arasındaki fark nedir?

Vergi sınıfı (Steuerklasse), maaştan yıl içinde kesilen ücret vergisinin (Lohnsteuer) hesabını etkiler. III/V seçimi, kendi başına çiftin yıllık toplam gelir vergisini azaltan ayrı bir vergi avantajı değildir. Aynı gelirler ve aynı vergilendirme koşulları altında esas fark, yıl içindeki kesintilerin tutarı ve eşler arasındaki dağılımıdır.

III/V birleşiminde III sınıfındaki eşin kesintisi daha düşük, V sınıfındaki eşin kesintisi daha yüksek olabilir. Faktörlü IV/IV yönteminde ise her iki eş IV sınıfında olur ve hesaplanan ortak faktör, her birinin ücret vergisine uygulanır. Amaç net maaşları eşitlemek değil, beklenen ortak gelir vergisini aylık kesintilere daha uygun biçimde yansıtmaktır.

Vergi sınıfı seçimi yalnızca aylık net maaş açısından önem taşımaz. İşsizlik parası (Arbeitslosengeld I), ebeveyn parası (Elterngeld) ve hastalık parası (Krankengeld) gibi net ücrete bağlı ödemeleri de etkileyebilir. Bu etkiler, ilgili ödemenin kendi hesaplama kurallarına bağlıdır.

Seçenekleri karşılaştırmak için III/V ve IV/IV faktör karşılaştırma rehberini inceleyebilirsiniz. Bordro kesintilerine ilişkin tahminler için brüt net maaş hesaplama aracı da kullanılabilir; sonuçlar bağlayıcı vergi hesaplaması değildir.

Faktör yöntemi nasıl hesaplanır?

Faktör yalnızca eşlerin net gelirlerine veya gelirlerinin birbirine oranına göre belirlenmez. Finanzamt (vergi dairesi), beklenen yıllık brüt ücretleri ve kanunun hesaba katılmasına izin verdiği vergi unsurlarını kullanır. Her iki eş için aynı faktör uygulanır.

Hesaplama unsuru	Açıklama
Beklenen gelir vergisi: Y	Eşlerin ücretleri ve kanunda belirtilen indirimler esas alınarak Splittingverfahren (eşlerin gelirlerinin birlikte değerlendirilmesine dayanan vergi hesabı) ile tahmini gelir vergisi hesaplanır.
IV/IV ücret vergisi toplamı: X	Faktör uygulanmadan, her iki eşin IV sınıfındaki tahmini ücret vergileri toplanır.
Ortak faktör: Y / X	Beklenen gelir vergisi, IV/IV ücret vergisi toplamına bölünür. Sonuç üç ondalık basamakla, yuvarlanmadan belirlenir.
Bordroda uygulama	Her eşin IV sınıfına göre hesaplanan ücret vergisi aynı faktörle çarpılır.

§ 39f uyarınca faktörün 1’den küçük olması gerekir. Vergi sınıfı VI kapsamındaki ikinci ve sonraki işlerden alınan ücretler faktör hesabına katılmaz. Bu nedenle faktör hesabı, çiftin bütün gelirlerini kapsayan nihai vergi hesabıyla aynı şey değildir.

Bu yöntem, verginin eşler arasında örneğin yüzde 70 ve yüzde 30 şeklinde önceden paylaştırılması anlamına gelmez. Hesaplamaya esas yıllık ücretler değiştiğinde faktörün değiştirilmesi için başvuru yapılabilir. Faktör yöntemi, yıl sonunda ek vergi çıkmayacağını garanti etmez.

Başvuru süreci ve hazırlanacak bilgiler

Mevcut kurallara göre faktörlü IV/IV sistemine geçiş otomatik değildir; eşlerin birlikte başvurması gerekir. Başvuru, elektronik vergi portalı ELSTER üzerinden veya ilgili form vergi dairesine sunularak yapılabilir.

1. Başvuruda her iki eşin beklenen yıllık brüt ücreti belirtilir. Beklenen ikramiyeler gibi ücret ödemeleri de bu tahmine dâhildir.
2. ELSTER’de “Antrag auf Lohnsteuer-Ermäßigung und zu den Lohnsteuerabzugsmerkmalen” adlı ücret vergisi indirimi ve kesinti bilgileri başvurusu kullanılır.
3. “Anlage Steuerklassenwechsel” adlı vergi sınıfı değişikliği ekinde faktör yöntemi seçilir ve gerekli bilgiler tamamlanır.
4. Vergi dairesinin işleminden sonra değişiklik, elektronik ücret vergisi kesinti bilgilerine (ELStAM) aktarılır ve işveren tarafından bordroda uygulanır.

Başvuru için hazırlanabilecek bilgiler şunlardır. Bu liste, her durumda aynı belgelerin başvuruya eklenmesi gerektiği anlamına gelmez; vergi dairesi gerektiğinde ek kanıt isteyebilir.

• Her iki eşin vergi kimlik numarası (Identifikationsnummer).
• Güncel bordrolar ve beklenen yıllık brüt ücret bilgileri.
• Hesapta dikkate alınabilecek vergi indirimlerine ilişkin bilgiler ve gerektiğinde bunları destekleyen belgeler.

Başvurunun işleme alınması için bütün vergi dairelerinde geçerli sabit bir işlem süresi yoktur. İşlem süresi ile değişikliğin hukuken hangi dönemden itibaren geçerli olduğu farklı konulardır; değişikliğin mutlaka bir sonraki maaşa yansıyacağı varsayılmamalıdır.

Vergi beyannamesi vermek gerekir mi?

Her iki eşin ücret geliri elde ettiği ve eşlerden birinin V sınıfında vergilendirildiği veya IV sınıfına faktör kaydedildiği durumlarda gelir vergisi beyannamesi (Einkommensteuererklärung) verme yükümlülüğü doğar. Faktör yöntemi, yıllık beyannameyi ortadan kaldırmaz. Başka gelirler veya başka yasal nedenler de ayrıca beyanname yükümlülüğü doğurabilir.

Sık yapılan hatalar

• Bir kanun taslağındaki tarihi kesin yürürlük tarihi olarak kabul etmek.
• III/V seçiminin yıllık toplam vergiyi kendiliğinden düşürdüğünü düşünmek.
• Faktörü net maaşları eşitleyen bir oran sanmak.
• Başvuru yapmadan faktörlü IV/IV sistemine geçileceğini beklemek.
• Gelir tahminlerindeki değişiklikleri ve beyanname yükümlülüğünü gözden kaçırmak.
• Vergi sınıfının net ücrete bağlı sosyal ödemeler üzerindeki olası etkilerini dikkate almamak.

Sık sorulan sorular

III/V sınıfları 1 Ocak 2029’da kaldırılacak mı?

1 Ocak 2029’da kesin olarak kaldırılacakları iddiası doğrulanmıyor. Yürürlükteki § 38b EStG, III ve V sınıflarını düzenlemeye devam ediyor.

2030 tarihi kesinleşmiş bir geçiş tarihi mi?

Hayır; 1 Ocak 2030 tarihi, Bundesfinanzministerium’un 24 Temmuz 2024’te duyurduğu taslakta yer alıyordu. Bu taslak açıklaması tek başına kesinleşmiş bir geçiş tarihini kanıtlamaz.

Faktör yöntemine başvurmadan geçebilir miyim?

Hayır; IV/IV faktör yöntemi, § 39f EStG uyarınca eşlerin birlikte başvurusu üzerine uygulanır. Bu yöntem, evlilik sonrasında yapılabilen faktörsüz IV/IV sınıflandırmasıyla aynı değildir.

Faktör kaç ondalık basamakla hesaplanır?

Faktör, 3 ondalık basamakla ve yuvarlanmadan hesaplanır. § 39f EStG uyarınca uygulanacak faktörün 1’den küçük olması gerekir.

Faktör yöntemi net maaşımı nasıl etkiler?

Net maaştaki değişiklik mevcut vergi sınıfına, brüt ücrete ve hesaplanan faktöre bağlıdır; herkes için geçerli sabit bir tutar yoktur. III/V’den geçişte eşlerin aylık kesintileri farklı yönde değişebilir; net maaşların eşitlenmesi garanti değildir.

Maaş ve vergiyle ilgili diğer hesaplayıcılara araçlar sayfasından ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgi içerir; kişiye özel vergi veya hukuk danışmanlığı değildir. Kişisel durumunuz için bir Steuerberater (vergi danışmanı), hukuki konularda ise bir Rechtsanwalt (avukat) ile görüşün.

Kaynaklar

• Einkommensteuergesetz § 38b: Ücret vergisi sınıfları
• Einkommensteuergesetz § 39f: III/V yerine faktör yöntemi
• Bundesfinanzministerium (Federal Maliye Bakanlığı): 24 Temmuz 2024 tarihli taslak açıklaması, tarihsel kaynak
• Finanzverwaltung Nordrhein-Westfalen (Kuzey Ren-Vestfalya vergi idaresi): Vergi sınıfları, faktör hesabı, başvuru ve beyanname yükümlülüğü

Son güncelleme: 30.10.2026